Sivil Asker İlişkileri ve Ordu Toplum Mesafesi

Türü
Araştırma
Sayfa Sayısı
389
Baskı Tarihi
2014
ISBN
978-605-86097-8-5 İ
Baskı Sayısı
2
Basım Yeri
Ankara
Yayın Evi
SAGE Yayıncılık

Türkiye’nin güvenlik stratejilerine, yurt içindeki siyasi, ekonomik, teknolojik, çevresel ve sosyo-kültürel problemlerine yönelik bilimsel araştırmalar yapmak; karar alıcılara milli menfaatler doğrultusunda çözüm önerileri, karar seçenekleri ve politikalar sunmak Bilge Adamlar Stratejik Araştırmalar Merkezi (BİLGESAM)’nin kuruluş amaçları arasında yer almaktadır.

BİLGESAM; 2010 yılında Dr. Salih Akyürek tarafından hazırlanan “Zorunlu Askerlik ve Profesyonel Ordu” raporunu, 2011 yılında Prof. Dr. Ali L. Karaosmanoğlu tarafından hazırlanan “Silahlı Kuvvetler ve Demokrasi” raporunu ve yine 2012 yılında Doç. Dr. Atilla Sandıklı editörlüğünde hazırlanan “Teoriler Işığında Güvenlik, Savaş, Barış ve Çatışma Çözümleri” isimli kitabı yayınlamıştır. 2013 yılında ise kapsamlı bir alan çalışması sonrası hazırlanan “Türk Silahlı Kuvvetlerine Toplumsal Bakış” adlı raporu yayınlamıştır. Ayrıca terörle mücadele ve Kürt meselesi konusunda TSK ile ilgili başlıkları da içeren, bazıları alan çalışmasına dayanan 10’un üzerinde kitap ve rapor yayınlamış ve güvenlik alanında literatüre önemli katkılar sağlamıştır. 

BİLGESAM’ın gerçekleştirdiği çalışmalar Kürt Meselesinin temel nedenlerinin ortaya konulmasına ve terörle mücadele stratejilerinin belirlenmesine önemli katkılar yapmıştır. Ayrıca, Türk Silahlı Kuvvetlerine Toplumsal Bakış adlı raporun ordu tarafından dikkate alındığına ve kurumsal sorgulamaya katkı sağladığına dönük geri bildirimler alınmaktadır. Türk Silahlı Kuvvetlerinin son yıllarda hem sivil-asker ilişkileri hem de demokratikleşme konularında çok olumlu kurumsal değişimler gerçekleştirdiği gözlenmektedir. Bu olumlu etkileşim, BİLGESAM olarak bizi yeni çalışmalar yapma konusunda teşvik etmektedir. BİLGESAM, “Sivil-Asker İlişkileri ve Ordu-Toplum Mesafesi” başlıklı bu kitapta, özellikle Türkiye bağlamında sunduğu özgün tespitlerle bu alanda yaptığı katkılara bir yenisini eklemektedir.

Sivil-asker ilişkilerinin demokratik bir zemine oturtulması, işleyen demokrasiler için önemli konulardan birisidir. Bu bağlamda, demokrasisini geliştirmeye ve sağlamlaştırmaya çalışan Türkiye’de de sivil-asker ilişkileri önemli ölçüde tartışılan bir konu haline gelmiştir.

Özellikle sosyal bilimlerde araştırma alanı bulan bir diğer önemli konu ise, bu kitabın da ana başlıklarından birisi olan “ordu-toplum mesafesi”dir. Toplumla ordu arasında demografik, kültürel, kurumsal, siyasa vb. boyutlarda oluşan mesafeyi açıklamaya çalışan bu kavram, görece henüz yeni olmakla birlikte, Türkiye’de farklı kapsam ve kavramlar altında bile olsa çok az çalışmaya konu olmuştur.

BİLGESAM böylesine önemli iki konuda bir bütünlük sağlayarak, kendi özgün yaklaşımıyla, herkesin kabul edebileceği optimalleri ortaya koyan ve Türkiye’de sivil-asker ilişkilerinin geleceğine ışık tutacak ve aynı zamanda bir askeri sosyoloji çalışması örneği olan bu kitabı yayınlamıştır. Kitabın Türkiye’de demokratik değerlerin gelişmesine
katkı sağlamasını dileriz. Bu kitabı hazırlayan yazarlara, katkı sağlayan çok değerli akademisyenlere ve çalışmanın gerçekleşmesine destek sağlayan Uluslararası Sivil Toplumu Destekleme ve Geliştirme Derneğine (STD) çok teşekkür ederiz.

Doç. Dr. Atilla Sandıklı
BİLGESAM Başkanı

Kaynaktan Diğer Alıntılar

Başlık Altı Çizili Satır Sayfa Azalan sıralama
Profesyonel Askerlik

Meslek, hayli ihtisaslaşmış nitelikleriyle kendine özgü bir işlevsel grup türüdür.

9
Uzmanlık

Modern subay kadrosunun profesyonel niteliğini incelemenin ilk adımı profesyonelliği tanımlamaktır.

10
Şiddetin Yönetimi

Tüm veya hemen hemen tüm subaylarda ortak olan ve de onları tüm veya hemen hemen tüm sivillerden ayrıştıran, ayrı ve farklı bir uzmanlık alanı gerçekten de mevcuttur.

15
Demokrasi

Demokrasiyi tanımlamada, salt günümüzdeki demokrasinin asgari koşullarından hareket edecek olursak, tarihte “demokrasi” kategorisine giren yönetim biçimi bulmakta zorlanırız.

52
Sivil denetim

Akay’a göre, sivil-asker ilişkilerini bir sorun düzlemine çeken çelişki, toplumu korumakla yükümlü olan bir kurumun fazla güç edindiğinde, yine aynı toplum için tehdit unsuruna dönüşmesi olasılığıd

58
Muhafızların muhafızlığını kim yapacak?

Serra, Juvenal’ın “muhafızların muhafızlığını kim yapacak” sözünü aktararak sivil-asker ilişkilerini doğuran temel problematiğe işaret eder.

58
Sivil-Asker İlişkilerine en çok zarar verecek şey

Mevcut tecrübeler, sivil-asker ilişkilerinde “demokratik sağlamlaştırma sürecine en fazla zarar verebilecek ögenin, kendisini hami güç olarak ileri süren ya da kendi özerk alanını yaratarak, siyasi

59