Olay 1920’li yılların sonlarında geçmişti.Bir üniversite profesörü her sabah köpeği Haşiko’yla birlikte Şibuya garına gidermiş. Haşiko, sahibinin dönüş saatinden kısa bir süre önce gara gider ve profesörü beklermiş.Daha sonra birlikte dönerlermiş. Yıllarca sürmüş bu. Bir akşam profesör dönmemiş. Gündüz, bir araba çarpmış kendisine ve anında ölmüş adam. Köpeği kimse bu konuda eğitmemiş. Haşiko her akşam gara gidip sahibini bekliyormuş. Son yolcu ininceye kadar bekliyor ve daha sonra dönüyormuş. Yedi yıl sürmüş bu. 1935’te Haşiko ölmüş.Bu sadakatin anısına, Tokyolular Haşiko’nun anısına bu heykeli dikmişler. Köpek heykelinde randevulaşmak randevuya gelecek kişinin gerektiği kadar bekleneceğini garanti etmek demektir.

Cardano Büyük Sanat adlı yapıtında Tartaglia’dan daha ileri gitmişti.Tartaglia’nın, aslında yalnızca bazı özel denklemler için geçerli olan formüllerini vermekle kalmamış başka formüller de geliştirmişti. Cardano, böylece üçüncü dereceden denklemin eksiksiz çözümünü ilk kez vermiştir. Üçüncü dereceden denklemin çözümünün kök sayılarla yapılacağı onun sayesinde öğrenildi.

Burada Milanolu bir hekim devreye giriyor.Matematikçi bir hekim.Gerolamo Cardano 1501’de , bölgenin Fransız işgali altında olduğu bir dönemde Pavia’da doğdu.Fransızlar ona Jérôme Cardan derler. Mösyö Ruche onun yaşamını böyle yakından tanıyabildiyse eğer, bunun nedeni Cardano’nun ileri yaşlarda, batı edebiyatının ilk özyaşamöyküsü kabul edilen De propria vita (Yaşamımın Kitabı) adlı bir yapıt yazmış olmasıdır. Cardano çiçek hastalığına yakalandığında bir aylık bile değildi. Sirke banyosu yaptırdılar ve atlattı hastalığı. Sekiz yaşında dizanteriye yakalandı. Dokuz yaşında merdivenlerden düştü, olmayacak bir şanssızlık, düştüğünde büyük bir çekiç vardı elinde. Çekiç elinden fırladı ve alnının tam ortasına çarparak, kemiği görünecek biçimde koca bir delik açtı. Herhangi bir felaket hiçbir zaman tek başına gelmez, bir süre sonra, evin önünde uslu uslu otururken çatıdan kafasına bir taş düştü. On sekiz yaşındayken vebaya yakalandı. Venedik’te ve Garda gölünde boğulmaktan zor kurtuldu. Bologna’da sağ elinin yüzük parmağını ezdi ve iki kez de bir köpek tarafından ısırıldı. Üstüne üstlük cinsel yetersizlik içinde olduğunu anladı. Hafif meşrep kadınlarla ilişki teşebbüslerine rağmen kurtulamadı bundan. 31 yaşında evlendiğinde gerdek gecesi cinsel yetersizliği son buldu ve bir daha sıkıntı çekmedi bu konuda. Ama 35 yaşında çok fazla işemeye başladı(günde altmış onsa kadar çıkıyordu bu miktar). Ve böyle sürdü bu. Hemoroit konusunda böyle olmadı ama; çok acı çekti ama elli yaşına geldiğinde mucizevi bir şekilde kurtuldu onlardan!

Bu gelişme İÖ V. Ve VI. Yüzyıllar arasında tamamlandı. Aristoteles bütün bunları Araç, Organon, düşüncenin aracı adını verdiği yapıtta yazmıştır. Düşüncenin kurallarının , gerçeklerin nasıl kanıtlanacağını göstermekle yükümlü kuralların bildirisi gibi kabul edilen mantığın doğuşudur bu. Her özel önerme, kuşkulu…dalavereli olabilecek ad hoc (özel, amaca uygun) bir yol değil, ortak bir yöntem uyguladığından, mantık, bütün olumlamaların aynı kurallara tabi olduğu görüşünü getirerek demokratik bir alan olarak ortaya çıkmıştır. Önsel ve ilgilenilen konulardan bağımsız olarak ele alınan bu usuller, taraflılık kuşkusu taşımadığından yargıç kabul edilebilirler. - Bu usuller bazı basit ilkelere dayanır.Ama o zamana kadar hiç kimsenin sormamış olduğu ilkelerdir bunlar. Her şey bir yasakla başlar: Bir şeyi ve de bu şeyin karşıtını söylemeye hakkımız olamaz. Bir başka deyişle, bir olumlama ve karşıtı, her ikisi birden doğru olamaz. Çelişmezlik ilkesi, kesin yasak! -Bundan önce gelen başka bir ilke vardır: Bir olumlama ve karşıtı, her ikisi birden yanlış olamaz. “Biri yanlışsa öteki doğrudur.Başka bir olasılık yoktur.Üçüncü şıkkın imkânsızlığı”, denir buna . Mösyö Ruche, son cümleyi, Collége de France’ta açılış dersi veren yetkili bir ağız gibi söyledi: “Yunanlılar , göstermekten, tanıtlamaya böyle geçtiler.” - Ha , az kalsın unutuyordum. Alfabenin Yunan dünyasına erken bir dönemde girmesi bu tanıtlama uygulamalarını kolaylaştırmıştır. Kanıtlama, özellikle uzun olduğunda, yazılmışsa eğer, çelişkiye düşülüp düşülmediğinden emin olmak kesinlikle daha kolay olur.

- Gerçek bir tartışmanın olabilmesi için minimum bir anlaşma şarttır. Bu minimum kabul edildiği takdirde mümkün olabilir tartışma! Sen konuşuyorsun, ben konuşuyorum, sen falanca düşünceyi ileri sürüyorsun, ben filanca düşünceyle karşılık veriyorum, sen kendi kanıtlarını süsleyip püslüyorsun,ben kendi kanıtlarımı biliyorum. Sonunda kim haklı çıkıyor? Nasıl yargıya varabileceğiz? Son sözü kim söyleyecek? Yunan filozofları, siyaset adamları ve hukukçuları inandırma sanatında çok ustaydılar ama deyim yerindeyse uygulamacı olarak sınırlıydı yetenekleri. İnandırma kuşkuyu, kesin biçimde ortadan kaldırmaz. Matematik basit inandırma etkinliğini aşan bir şey getirmiştir. Çürütmezliği zorunlu kılmıştır matematik. Matematikçiler ileri sürdükleri şeyleri, kimsenin çürütemeyeceği bir biçimde tanıtlamak istiyorlardı çünkü sürekli, bütün kuşkuları ortadan kaldıracak doğrulamalar getirdikleri iddiasındaydılar. Kesin kanıtlar istiyorlardı!Yunan matematikçileri, çağdaşları olan öteki kanıtlayıcılardan işte bu özellikleriyle ayrılıyorlardı! Ve onları Babilli ve Mısırlı seleflerinden ayıran en önemli özellik, sezginin, matematik gerçekleri doğrulamaya yeterli olacağı görüşünü ve de sayısal kanıtları reddetmeleridir.Bir şeye inanıyorum çünkü görüyorum onu ve seni de inandırıyorum çünkü gösteriyorum onu sana. Fırat ve Nil kıyılarında rağbet gören somut kanıttır bu. Yunanlı matematikçiler bu tür maddi kanıtlarla tatmin olmayı kabul etmediler, daha fazlasını istediler:Tanıtlama - Onlardan önce tanıtlama yok muydu? diye sordu Léa şaşkın bir halde. - Hayır, onlar getirdiler bunu. - Ama sezginin ve somut kesinliğin reddedilmesinin de bir sonucu vardır. Bunalıma kapı açar.İnanmam için görmem yeterli değilse, bana inanman için sana göstermem yeterli değilse, söylediğimin doğru olduğuna nasıl inanacağım?Söylediğimin doğruluğuna ben nasıl inanacağım, seni nasıl inandıracağım? Kim beni rahatlatacak? Ve işte doğal olarak, insanlık tarihinde ilk kez Yunanlı düşünürlerinin sorduğu sorular çıkıveriyor ortaya: “Nasıl düşüneceğiz? Niçin düşünmüş olduğum şeyi düşünüyorum? Düşündüğüm şeylerin sağlam ve geçerli olduğuna nasıl inanacağım?”

Bu sözcük (sinüs) Sanskritçe jiva’dan gelir. “Yay kirişi”. Arapçada jiba:”Cep, giysideki kıvrım”. Tabi Latincedeki sinüs=sein’i de (göğüs) unutmamak gerekir bu arada.

Harizmi sinüs cetvellerini oluşturan ilk Arap matematikçisidir. Bu Harizmi her şeye el atmıştı sanki. Arap matematiğinin başlangıcında neredeyse her alanda görmek mümkündü onu. Bir süper Thales ! Hemen arkasından, Habaş el-Hasib tanjant’ı buldu. El-Hasib “hesapçı, hesap eden, hesap edici” demektir.Tanjant bir nesnenin yüksekliğini ölçmek için ideal bir araçtır

Bilgelik Evi’nin en büyük zenginliği çevirmenler topluluğu oldu.Her yerden gelmiş bu çevirmenler her yerden gelen el yazmalarını çözmeye çalıştılar. Aktarımların yapıldığı hiç duyulmamış farklı dillerle bir bilgeler Babil’i oluştu. Yunanca, Sogd dili, Sanskritçe, Latince,İbranice, Ermenice, Süryanice, Kıptice.Ve bu çevirmenlerin hepsi bilgindi. Çevrilen yapıtlar dikkate alındığında bunun başka türlü olması mümkün müydü?Bilimsel yapıtlar, felsefe metinleri.Önce Yunanlılar: Eukleides, Arkhimedes, Apollonios, Diophantos, Aristoteles.Aristoteles’in tüm yapıtları. Coğrafyacı Ptolemaios, hekim Hippokrates ve Galenos ve mühendis Heron vb. Yazıcı orduları büyük yazı atölyelerinde durmaksızın çalıştılar. Bilgelik Evi kütüphanesinin raflarını bu kez Arapça yapıtlar kapladı. Nüshalar çoğaldı! Artık anlaşılır olan bu yapıtların aracılığıyla her taraftan gelmiş olan bilgiler uçsuz bucaksız Arap İmparatorluğuna yayıldı.

- Tarih içinde çok kısa bir sürede Arap dünyası geleneksel kültürüne olağanüstü yoğunlukta modern bir bilimi katmayı başardı. Yedi yüzyıl boyunca, Thales’le Menelaus’u ayıran süreden biraz daha az bir zaman dilimi içinde bilimler dünyanın bu bölgesinde gelişti.

Askerleri Bizans orduları karşısında bir zafer kazanınca Memun, Doğu İmparatoruna şaşırtıcı bir teklifte bulundu: Kitaplar karşılığında esirler! Pazarlık yapıldı: Arapların serbest bıraktığı bin kadar Hıristiyan savaşçı Konstantinopolis’e döndüler, karşılığında da Bizans kütüphanelerinin çok değerli ve pek az bulunan on kadar kitabı Bağdat’a ulaştı ve Bilgelik Evi’nde büyük bir coşkuyla karşılandı bu kitaplar.