Fermat ölümünden kısa bir süre önce buluşlarının kaybolabileceğini fark ederek, yayımlayabilmek amacıyla matematikçi arkadaşlarından bunları – özellikle yazışmaları – toparlamalarını istedi. Kimileri başladılar işe ama işin hacmini görünce yarıda bıraktılar. Oğlu Samuel üstlendi görevi. Babasının yazılarının hepsini yayımladı. Ya da hemen hepsini. O zamana kadar bir araya getirilememiş olan sayılar kuramının en değerli sonuçları. Samuel, babasının, Bachet’nin Diophantos çevirisine eklediği bütün notları da koymayı akıl etmişti. Kitap II’de, problem 8’in karşısındaki “Verilen bir kare sayıyı iki kare sayıya bölmek”in yanına, sayfa kenarına şu notu düşmüştü Fermat: Bir kübü bir başka kübe ya da bir dördüncü kuvveti başka iki dördüncü kuvvete vb. veya genel olarak herhangi bir kuvveti 2. kuvvet dışında aynı dereceden iki kuvvete bölmek mümkün değildir. Sonra da şunu eklemişti (gene sayfa kenarına!): Gerçekten şahane bir tanıtlama buldum ama sayfa kenarında bunu açıklayabileceğim kadar yer yok.

Bu yeni matematik biliminin doğmasına katkıda bulunanların listesi XVII. Yüzyıl matematikçilerinin yer aldığı bir rehber’di. İki İtalyan, Bonaventura Cavalieri ve Evangelista Toricelli; Fransızlar, Fermat, tabii ki ve Roverbal, Pascal, Descartes, L’Hospital (Marquis de); bir Hollandalı, Christian Huygens; iki İsviçreli, Bernouilli’ler, Jacques – integral sözcüğünü bulan – ve kardeşi Jean; bir yığın İngiliz, Isaac Barrow, Christopher Wren, John Wallis, James Gregory, Brook Taylor, Colin Mac Laurin. Ve matematiğim en güzel anıtı kabul edilen bu mimarinin başyapıtları, Isaac Newton, Gottfried Wilhelm Leibniz (N ve L).

Mösyö Ruche yöntemin(metot) meta-hodos sözcüğünden geldiğini anımsadı. Hodos yol demektir! Metot(yöntem) amaca götüren bir yoldur. İzlenirse eğer.

Son derece basit bir şekilde belli tipteki bir denklemin bir kökü olup olmadığını anlamakla başladılar işe. Bunu hesaplayarak. Sonra bazılarının bir çok kökü olduğunu fark ettiler.O zaman yeni bir soru geldi gündeme: Bir denklemin kaç kökü olabilir? Bir üst sınırı var mıdır? Ya da bir alt sınır? Cevap geliyor: n dereceden bir denklemin n kökü vardır, daha önce görmüş olduğumuz cebirin temel teoremi. Aynı zamanda, çözümlerin gerçek hesabı sorusunu, köklerle çözüm’ü sorduklarından ilk dört derece için çözüm getiren formülleri belirlediler. Üç yüzyıl sonra Abel geldi ve 5. dereceden genel denklemlerin köklerle özümü olmadığını tanıtlıyor. Daha sonra Abel ve Galois, her ikisi de kendi açılarından yalnızca 5. dereceden denklemlerin değil 5’in üstündeki dereceden denklemlerin köklerle çözümleri olmadığını tanıtladılar.

Bir ay önce, gene aynı yere, enstitüye, Niels Abel’den daha genç biri de –ancak on sekiz yaşındaydı- bir bildiri bırakıyordu: Birinci dereceden cebirsel denklemler üzerine araştırmalar. Bildiriyi yazan bir lise öğrencisiydi. Karnelerinde şu tür yazılar okunuyordu: “Sürekli,yapılmaması gereken işlerle meşgul”, “Her geçen gün geriliyor”, “Tavırları biraz tuhaf”, “Hal ve gidiş çok kötü, nasıl bir karaktere sahip olduğu belli değil”. Başka bir öğretmende şunları eklemişti: “Pek zeki olduğuna inanmıyorum, yal da en azından o kadar gizliyor ki zekasını, anlamam mümkün değil” Galois’nın bazı hocaları onun “olağanüstü yetenekler sahip olduğunu” ve bu öğrencinin “matematik tutkusuyla dolu olduğunu” fark etmişlerdi. Hatta bunlardan biri şöyle demişti: “Onu yönlendiren matematik çılgınlığıdır.” Olağanüstü muzip gözlemciliğinden hiç kuşku duymayan bir başkası da şöyle diyordu: “Özgünlüğü hedefliyor!” Nihayet, gene karnelerinden birinde şöyle bir cümle çığlık gibi çınlıyordu: “Sessizliği proteste ediyor!”

Hayır, mektup, “Froland, küp kök 6 121 085 701” le başlamıyordu. Daha klasik bir biçimde “Froland, 6 Nisan 1829”la başlıyordu. Bir tek cümleyle devam ediyordu: “Niels Henrik Abel bugün öğleden sonra saat dörtte öldü.” Holmboe gözyaşlarını tutamadı. Öğrencisi, dostu hastalanıp bitkin düşmüş ve ölmüştü. Yirmi yedi yaşında bile değildi Niels’in karnesine yazdığı not aklına geldi:”Yaşarsa, dünyanın en iyi matematikçisi olacaktır.” Yaşarsa! Mesleğe yeni başlamış bir hocayken, içerdiği şiddetin farkında bile olmadan böyle bir not düşmüştü ve bu lise öğrencisinin başında dolaşan felaketi haber vermekten alamamıştı kendisini sanki… Bu erken ölüm ve felaket bu duyguları hissettirecek kadar etkili olmuştu üstünde. Holmboe acı acı gülümsedi. Aslında önceden haber verdiği şey doğru çıkmamıştı. Niels’in ömrü uzun olmamıştı VE dünyanın en iyi matematikçilerinden biriydi. Ve ölü gömücü bilim adamlarıyla mezarının üstüne çökmeye başlamıştı şan ve şöhret. Görev alma isteğini defalarca geri çeviren Berlin Üniversitesi’nden haber gelmişti: Onu hocalarından biri olarak görmek istiyorlardı. Mektup Norveç’e ulaştığında Niels gömülmüştü

XVIII. yüzyılın sonunda, tek bir ülkede, tarihte eşi görülmemiş bir biçimde çok sayıda matematikçi toplandı. Fransız devrimi sırasında Lagrange, Carnot, Monge, Vandermonde, Laplace, Legendre, Lacroix, Fourier ve de Condorcet ve Delambre Paris’te çalışıyorlardı. Daha sonraki yüzyıla geçildiğinde de Cauchy, Poncolet, Sophie Germin, Poisson, Chasles devralmışlardı nöbeti.

Abel, iki yıldır, güzel Crelly Kemp’le nişanlıdır. Ve evlenmek için yeterli paraya sahip değildir. Abel’in bir öğretim görevi almasını beklerler. Hiçbir zaman alamaz bu görevi Abel, ne kendi ülkesinde, ne Berlin’de ne de Paris’te. Nihayet Kristiania Üniversitesinde bir matematik kürsüsü kurulduğunda, bu kürsüye, eski hocası ve daha sonra dostu olan…Holmboe atanır! Abel kutlar kendisini. Hayat gitgide zorlaşmaktadır Abel için. Bütün bunlar yetmiyormuş gibi özel derslerden kazandığı paranın bir bölümü de aile borçlarına gitmektedir. Yoksul ve dahi, tam bir romantik neredeyse. Bunun dışında akıllı ve uysal bir insan olduğundan isyan, yabancı bir duygudur onun için. Bununla birlikte çalışmalarını tanıtmak için girişimlerini sürdürür.

Sonbaharın ortalarıydı.İlk yapraklar dökülmeye başlamıştı. Aylarca çalışması gerekiyordu. Abel işe koyuldu. Birden şöyle bir düşündü: Kar yağışı durduğunda, ilkbahar gelip, soğuklar bittiğinde, o da sorunu çözmüş olacaktı. Şimdi başarının araçlarına sahipti.Şenlik yaklaşıyordu. Tanıtlama Noel’den kısa bir süre önce bitmişti. Yoğun ama açık seçikti. Bir kez daha okudu. Hiçbir hata yoktu bu kez. Abel, ilk girişiminden sonra meslekte epey yol almıştı. Matematikçi olmuştu. Sonuç parlaktı. Basit bir cümle, basit bir cümle – ama ne cümle!- aydınlatıyordu hesaplar yaptığı kağıdı : “Beşinci dereceden cebirsel denklemler kök sayılarla çözülemez!” Abel yazısını acele, Avrupa’nın büyük matematikçilerine gönderdi. Önce en büyüğüne, Gauss’a ve Gauss, onu okuma zahmetine bile katlanmadan kaldırmıştı bir kenara. Öldüğünde hiç açılmamış bir halde bulundu bu yazı Gauss’un belgeleri arasında.

1557’den önce eşit işaretinin olmaması şaşırtmıştı onları.